30.01.2012

kotu bakteri iyi bakteriler, Alman usulu probiotik lahana tursusu sauerkraut

Bu aralar bakterilerle hasir nesirim. Aslinda hep hasir nesiriz vucudumuzda milyonlarda bakteri yasiyor ama farkina variyoruz diyelim:)
Once meslek icabi! yarim gunluk bir hijyen kursuna katildim. En korkulan bes bakteri haricinde digerleri nispeten basacikilabilir. Bu korkunc besli salmonella, listeria, e-coli, botulinum ve stafilokok dore. Mikroskop altinda nasil sevimliler kirmizi kibrit copune benzeyenler, pufudik pufudik yastiklar, mor amipler vs.  Stafilokok dore agzimizda, burnumuzda zaten var bu bakteri apselere neden oluyor. Antibiotikle oldugu icin bir yuzyil once kangrenden hayatini kaybetmiyor insanlar. Digerleri hayvanlarin yada insanlarin bagirsaklarinda, toprakta, tozda, suda, havada olabilir. En tehlikelilerinden biri salmonella. Salmonella tavuk yumurtasinin kabugunda bulunabiliyor. Yumurta ici bir zarla kapli, bu zar disaridan zararlilarin iceri girmesini onluyor. Ancak suya cok dayaniksiz, eger yumurtayi suyla yikarsaniz temizlediginizi zannederken konteminasyona yol acabilirsiniz dikkat. Yumurta kabugu porlu su icine kolayca girip zari eritiyor mikroplarda yeni besine severek saldiriyor. Diger ilginc durum eger yumurtayi oda sicakliginda aldiysaniz oda sicakliginda  saklayin yok marketlerin buzdolabi bolumunden aldiysaniz o zaman buzdolabinda saklayin tabi kendi kapali kabinda diger yiyeceklerle temas etmesin  Cunku disardan buzdolabina yada buzdolabindan disari alindiginda yumurta kabugu buharlaniyor ( kondansasyon), bu nem demek, nem demek su demek, suda ic zari eritiyor dikkat! Ordek yumurtasi tavuk yumurtasindan farkli olarak icinde de salmonella barindirabiliyormus. Hep sorardim kendime niye ordek yumurtasi satmiyorlar diye cevabini boylece ogrendim. Benim yan koyde ekolojik yumurta satan hanim catering yaptigimi duyunca bana yumurta vermedi. Cunku bireylere satabiliyormus ancak yumurtayi isleyeceklere satma hakki yokmus cunku o zaman her 10 gunde bir salmonella testi yaptirmaliymis. Ya nereden bilecekler filan dedim ama vermedi sonra utandim kendimden! 
Tum bu bakteriler sogukta yada buzda olmuyor ancak 100/140 derece arasinda yok oluyorlar. Mutfakta hijyen saglamanin en onemli kisimlarindan biri disaridan gelen toprakli, sebzeleri, yumurtalari pismis gidalardan ayri kapali kapilar pardon kagitlar altinda tutmak. Bu sebzeleri kestiginiz tahtayi iyice yikamak. Ayni sekilde cig et ozellikle tavuk (salmonella yine!) kestiginiz tahtayi bicagi sicak suyla deterjanla yikamak. Her islem arasi elleri en az 30 sn sabun ve sicak suyla yikamak. Orneklersem kek yapacaksiniz yumurtayi alip bir kaba kirin, kabuklari atin ve ellerinizi hemen yikayin. Sonra diger malzemelerle ilgilenin kontaminasyonu onlemenin baska yolu yok. Ben cok ama cok uzun zamandir temizlikte sirke ve karbonat kullaniyorum cokda memnunum ancak simdi sorumluluk sahibi olunca dezenfekte eden maddelere gecis yapmak zorunda kaldim. Birde buhar makinam var o da ekolojik zararlarimi minimuma indirecek. Kotu bakteriler kismi burada bitiyor gelelim iyi kalpli bakterilere...

Probiotik dosyalarimiz boy boy henuz dizi bitmedi ama ben bu faydali bakterilerden yararlanmak icin bahsettigim Alman usulu lahana tursusu tarifini verecegim? Biliyorum ki lahanalarini almis beni bekleyenler ve coktan tarif verdigim tadina bakma icin gun sayanlar var. Efeniim yarasin afiyet ve sifa olsun.

 5 kg lahana
50 gr iri deniz veya kaya tuzu
2 yemek kasigi ardic tohumu (juniper berry)
1 yemek kasigi kimyon tohumu
1-Lahanayi yikayip iyice suzun. Lahanalari bir robot yada rendelerin yaninda yer alan yere paralel bicakla veyahut mandolin yardimiyla mumkun oldugu kadar incecik kiyin.
2-Bu fermantasyon havasiz ortamda gerceklesecek o yuzden kapagini hava almayacak sekilde kapatabileceginiz bir kavanoz yada bidon ikincisi lahanalari aralarinda hava kalmayacak sekilde bastirmak puf noktasi
3-Kavanozun dibine briaz lahana ustune biraz tuz ve ardic, kimyon thumu serpeleyip bir havanla iyice bastirin. lahanalarin suyu cikmali bu islemi kavanoz dolana kadar tekrarlayin her katmanda iyice ezerek bastirin. En sonunda lahanalarin ustu kendi suyuyla kaplanacak. Simdi tam sezonu lahanalar yeterince sulu ancak biraz porsumus bir lahana ise biraz suda bekletebilirsiniz olmadi biraz kaynatilmis sogutulmus su eklemenizde mumkun. Havani olmayan bir arkadasima o zaman elinle yogur dedim buda suyun cikmasini ve tuzun icine islemesine yardimci. Lahanalarin suyun icinde kalmasi onemli bunun icin ustune bir tabak veya agirlik olarak bir tas koyabilirsiniz. benim pek gurulandigim boy boy tursu taslarim var:) sizinde bir tursu tasiniz olsun artik kalkersiz sert bir tas secin.
4-Tursunuz ev sicakliginda asagi yukari 20 derecelerde bir hafta dursun. Akabinde buzdolabinda yada serince bir  yerde lahanlar hep suyla kapli kalmak sartiyla 1 seneye kadar saklayabilirsiniz. Kapagin cevresinde yesil bir kuf olusabilir alip yikayin tehlikesizdir. Bu tursuya biraz elma da ekleyebilirsiniz. Evde tereyagi yapiyorsaniz tereyagi olsutuktan sonra kalan sudan ekleyebilirsiniz. 5 kilo icin 12 cl. Siyah turp ve bayir turpu ekleyenlerde var ben denemedim. Ayrica Kore usulu acili Kimchi'de yapiyorum ben onun tarifinide verecegim cok sevildi bizde. Bir not daha olcuyu bir kilo lahanadan olacak sekilde azaltabilirsiniz yoksa ah o kadar lahanayi kim bastiracak ellerim aciyor gibi sikayetler gelebiliyor:) Hadi bakalim isbasina lahana tursunuz olgunlasirken bende faydalarini yazacagim daha bitmedi yani:)
Ben bu yaziyi yazip yayinladiktan sonra bir film seyrettim 6 ay suren balik fermantasyonu, buzdolapsiz, hijyenik mutfak, nehir kenari insanlari ve baliklarin isbirligi, cok guzel bahsettiklerimle ilgili ama bambaska bir dunya icin seyrediniz. http://www.dailymotion.com/video/xo0krc_satoyama-japan-s-secret-water-garden-hd_travel

29.01.2012

kuzu kulagi (Rumex acetosa) corbasi

Artik basacikamadigim fotograf arsivimde kuzukulagi fotograflarini ararken bahar, yaz cicekleri gozume takildi. Papatyalar bahar, diger fotograf kuzukulaginin etrafindaki yaz ciceklerinden.

ilkbahar

Yaz husnuyusaflar, dijital, tarhun ilk goze carpanlar

mercankoskler, rezene, calendula, adacayi, arkada kuzu kulagi, sag yanda leylak, filbahri,sari kantaron, civanpercemi unuttuklarim kusura bakmasin! 
Bir kok kuzu kulagini 2010 basi pazardan alip dikmistim. Bu ucuncu kisi ve ben onunla neler neler yapmadim. Bir kere soguga, dona dayanikli kisinda tuketebiliyorsunuz tadi daha eksimsi ama bastan soyleyeyim. Ilkbaharda notr bir tadi varken mevsim ilerledikce tadi eksilesiyor. Ona bu eksi tadi oksalik asit veriyor kimilerine gore cok tuketilmesi kemiklerde ve bobreklerde kalsiyumun cokeltilerine yol aciyor ve demir emilimini engelliyormus. Coktan maksat net degil, herhalde haftada bir kuzukulagi tuketimini cok olarak niteleyemeyiz! Ikincisi kaprissiz; çok yillik bitkilerden ek ve unut ozetle. Arada bir 4/5 senede kokleri ayirip komsulara ver yada saga sola dik yada bitki takasi teklif et. Ben buharda pisirdigim uskumruyu ezip az hardal, biraz krema ve kuzukulagi yapraklari ile karistirip sahane bir uskumru ezmesi yapiyorum. Uskumrunun agir tadini kuzukulaginin eksisi harmanliyor gul gibi gecinip gidiyorlar. Uskumru PCB (hakkinda yazacaklarimdan ama kac senedir yazamadim belki hayirli bir vatan,das cikar da yazar!) icerdiginden az tuketilmesi gereken baliklardan tercihen çok kucuk cocuklara vermeyiniz. Simdi diyeceksiniz ki istah mi kaldi ? Haklisiniz ama neye elimizi atsak bir sevimsiz gecmisi var. Insanoglu daha fazla hirsiyla ne deniz ne de toprak birakti kirletmedik, minik bir koye, bahcenize siginsaniz bile; artik hicbirseyden kacamiyorsunuz o yuzden bilinclenmek, bilinclendirmek ve tepki gostermek lazim yoksa gidisat malum...
patatesler bahceden

ilk hali

gecen kis salyangoz ve sumukluboceklerinde favorisi!

Amacim bu sogukta icinizi isitacak saglikli bir corba tarifi vermek ama laf lafi aciyor eh bende cenemi tutamiyorum! Bu corba yapilip hemen tuketilmeli buzdolabinda beklemez! oksalik asit miktari artiyor bekletikce ona gore.. Ben kuzu kulagindan dolma da yaptim ne kadar guzel oldugunu anlatamam mutlaka denemelisiniz. Vejetaryanlar icin Anadolu usulu birde bulgurla yapilani var ona sira gelmedi, kuskusuz cok guzel olacak. Bulgurun tatlimsi tadi kuzukulagi eksisi kulaga sahane gelmiyor mu? Denerseniz netteki birbirinin kopyasi uyduruk tarfilere kulak asmayin 5 dk sicak suda haslayin diyorsa o sayfadan acilen cikin. Sicak sudan bir kere gecirdiginizde yumusayan cok ince dokulu yapraklar bunlar. Nerdeyse sicak suya sokmadan da sarabilirsiniz. Kenarlari acik kalabilir icindekiler disari cikmiyor merak etmeyin. Yazdi da yazdi diyorsunuz degil mi? haklisiniz pazar pazar çenem niye dustu bende bilmiyorum:)

Corbaya gelelim:
1 buyuk patates,
2 avuc kuzu kulagi
1 sogan,
varsa evde hazirlanmis 2,5 su bardagi tavuk suyu yoksa su
biraz maydanoz
biraz krema yada creme fraiche
1 yk zeytinyagi
1-Sogani kiy, patatesleri kup kup kes. Zeytinyaginda ikisine de kavur, soganlar seffaflassin ama yanmasin.
2-Yikanmis kuzukulaklarini, suyu, tuzunu ekle kisik ateste 20 dk kaynat. Mikserle yada suzgecten gecirerek kivamli bir corbaya donustur. Bizt biztlamakta mumkun.

3-Krema, kiyilmis maydanoz ekle servis yap. kase basi bir tatli kasigi krema yeterli ancak agiz tadiniza gore daha fazla ekleyebilirsiniz. Pek nefis oldu degil mi? Afiyet olsun.

23.01.2012

Probiotikler dosyasi II fermantasyon cesitleri

Fermantasyonun ozu; araya giren mikroorganizmalarin bakteri, mantar vslerin yardimiyla yiyeceklerin içindeki glusid yani sekerin laktik asit, alkol, asetik asit, propiknik asit ve butik asite donusumu. Ben ayrintili aciklayacagim bu donusumler beni buyuluyor umarim sizinde ilginiz cekiyordur:)

Benim en çok yer verecegim gonlumun sultani laktofermantasyon: Havasiz ortamda, tahillardaki amidon'un, sebzelerdeki sakkaroz ve glikozun, sutteki laktozun laktik aside donusum mucizesi. Bu donusumu sevimli mi sevimli laktobasil denen bakterilere borcluyuz. Laktobasiller agizdan baslayip bagirsaklara kadar tum sindirim sisteminde bulunan faydali bakteriler. Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus bulgaricus, Lactobacillus casei, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus fermentum ilgisi olan bunlarida arastirir. Anne sutunde bulunan ancak gunumuzde miktari beslenme bicimlerine bagli olarak azaldigi dusunulen Lactobacillus reuteri, japon ve isvec kirsal kesiminde anne sutunde bol miktarda var iken sehir annelerinde çok az olan bebeklerin kolik sorununu geciren bir bakteri olmasi nedeniyle bahsetmeden gecemedim.

Fermantasyon ile yiyeceklerdeki asit oraninin yuzde 3,5 ila 4 oranina ulasmasi faydali bakterilerin cogalarak, patojen bakterilerin engellenmesi için gerekli. Bu stabil ortam saglandiginda herseyden once bir yiyecek saklama yontemi olan laktofermantasyon ile yiyecekler birkac ay ila birkac yil arasinda degisen surelerde bozulmadan saklanabilir. Laktofermantasyon yiyeceklerde bulunan laktobakterilerin cogalmasi ile gerceklesiyor sadece yogurt icin ayrica bakteri eklememiz lazim. (onceki yogurttan bir kasik ekleme nedeni!)

Alkol fermantasyonu:Yuzyillardir bilinen atalarimizin en sevdigi fermantasyon ise maya ile birlikte sekerin alkol ve karbon gazina donusumu. Bu fermantasyon tum alkollu iceceklerin temeli. Bira biraz daha farkli bira icin once tohumlarin cimlendirilmesi fermente edilip laktik asite oradan alkole donusumu sozkonusu. Bu yontem kullanilan meyveye gore degisiyor; mesela uzum, elma suyunu oda sicakliginda birkac gun birakinca fermantasyon kendiliginden basliyor. Burada bir parantez acmadan edemeyecegim ozellikle sarap meraklilari icin. Normalde uzumun kabugunda bulunan mikro organizmalarla dogal sarap yapimi mumkun ve yuzyillardir bu yontemle yapilmis hala bu geleneksel yontemi kullanip endustriyel maya eklemeyi red edenler var. Herseyde oldugu gibi endustriyel uretim agiz tadini bozuyor. Sarap ureticilerini cogunlugu mayayi ayrica ekliyor bu da tum dunyada tek tip sarap uretilmesine yol aciyor. Fransa sarabi ile Kaliforniya sarabi arasinda cokda fark kalmamasinin nedeni ayni tip maya eklenmesi. Bira icin tahil cimlendirilip kurutularak malt elde ediliyor, malta su, serbetci utu ve mayalarin eklenmesi ile fermentasyon sonucu alkollu bira elde ediliyor. 

Asetik asit fermantasyonu: Alkolun asetik aside donusmesi fermantasyonu buna en iyi ornek sirke. Evet uzum suyu once alkole sonra sirkeye donusuyor. Fransa'da sirkenin adi beyaz sarap yada kirmizi sarap sirkesi iken Turkiye'de uzum yada elma sirkesi aman araya alkol karismasin sonra kafalarda karisiverir! 

Kuflerin fermantasyonu: Dogal olarak gerceklesen laktofermantasyona kuf ve maya eklenmesi ile olusan donusum buna en iyi ornekler Rokfor, kamamber, kuflu peynirler. Bu peynirlerin kabuklarini canli bakteri yuvalaridir. Sut once laktik aside donusur sonra eklenen kufler ile laktik asit kaybolur sutun içindeki kaseini ve yagi tuketir ve nihayetinde bizim mis peynirimiz olusur. Peynir cesitlerine gore icine eklenen  kuf/mantarlarin ismi farkli. Benzer bir islem miso puresi icin aspergillus orizae tempeh icin rhizopus oligosporus eklenmesi ile gerceklesir. 

Kompleks fermantasyonlar: Bu gruba ornek gravyer, emmental peynirleri hani meshur cizgifilm peynirleri:) Icinde kocaman delikler olan tekerlek peynirler. O delikler laktik asidin proponik asid, asetik asite donusurken cikardigi karbon gazinin bir sonucudur. 

Devam edecek!  yaz diyenler pisman olmamistir umarim:) Bu arada ati alan çoktan alman usulu lahana tursusunu kurdu! Oglen aksama kadar surecek hijyen kursuna katilacagim orada zararli bakterileri nasil yok edecegimizi anlatacaklar. Bugunlerde gundemimi bakteriler olusturuyor:) 

16.01.2012

autrement gourmand

4 ocakda sirketimi kurdum, tanistirayim "Autrement Gourmand" :)


Probiotik yazisi yolda! merakla bekleyenlere duyurulur:)

LinkWithin

Blog Widget by LinkWithin