Nourmoutier adasinin en onemli gecim kaynaklarindan biri tuz uretimi. Adanin bir kismi denizin kanallariyla dalyan(marais salants) gibi yerlesime kapali ve koruma altinda. Burada meslegi tuz toplamak olan tuzcular suyu yonlendirip tuz tarlalarina (belki turkce adi vardir ama ben bilmiyorum) boluyorlar, ruzgarin ve gunesin yardimiyla su kuruyor. Ilk once tuz cicegi (fleur de sel) kismi elle toplaniyor. 1 lt sudan 30 gr tuz elde ediliyor. Adada 1300 yildir bu is yapiliyor bir ara hiz kessede deniz tuzunun degeri anlasilinca baba meslegine donen cok genc olmus. Deniz tuzu endustriyel tuza oranla daha cok mineral iceriyor ve sodyum klorur orani daha dusuk. Adanin tuzu magnezyum, potasyum hatta biraz altin iceriyor. Insanoglu endustrilesmenin getirdigi zararlari yavas yavas farketmeye basladi, bu bizleri geleneksel olana yoneltti, yoneltiyor. Beyazlasmis un, seker, tuz bir sure sonra gundemden kalkacak ve yerine besin degeri yuksek degirmenlerde uretilmis unlar, seker kamisindan elde edilmis seker( sekerin tamamen besin siteminden cikacagini inanmiyorum en azindan ben yasadigim surece!) ve deniz tuzu gececek. Bazi ulkelerde sanirim bizim ulkede bunlardan, iyotla zenginlestirilmis sofra tuzu tuketmek guatr hastaligini onluyormus bu acidan belki yuzde 50 oraninda kullamakta fayda var yada sofranizdan balik, yosun hatta salicorne (deniz borulcesi) eksik etmeyecegiz.
Adada once kesislerin yasadigi bir manastir varmis onlar V. yuzyilda tuz uretmeye baslamislar. Bu arada manastirdaki kesislerin gastronomi acisindan onemini belirtmeliyim, bu birbiriyle dahi konusmayan insanlar en guzel peynirleri, biralari vs kesfetmisler. Halen en iyi bira manastirdan cikar.
Adada en bereketli yilda 1500 ton tuz uretiliyor. Uretim yontemi artisanal yani elle toplaniyor makinalar yok isin icinde. Tuz en saf haliyle ve katki maddesi icermiyor. Dereotlu, yosunlu, korili ve cesitli otlarla cesnilenmis tuzlarda var. Tuzda balik siklikla yaptigim bir yemek 5 kiloda kaba tuz aldim.
Adanin denizi cok yosunlu, deniz terapisi yaptik bol yosunla, yuzmek icin acilmak gerekiyor ha birde psikolojik olarak alismak:) Bu plajda deniz cekilince avcilar isbasina gecti. Bugun cin sapkasina benzeyen bernique (patella) topladik. Kayaciklara sikica tutunan bu kabukluyu daha once hic yememistim. Ada yerlileri bayilarak yiyor, sanirim toplanmasi zahmetli oldugundan balikcilarda hic gormedim.
suyun icinde bigorneaux'lar onlari toplamak Leonardo'nun gorevi.
Bernique nasil yenir?
Biraz tuzda bekletip cig yiyenler de varmis ama biz tereyagi, sarimsak ve maydanozla( persillade) hazirladigimiz ici uzerlerine koyup izgarada pisirdik ve inanin simdiye kadar yedigim en lezzetli deniz urunlerinden findik ve iyot tadinda.
Adanin tuzlu topraginda yetisen patates cok unlu. Ununu hakediyor, uretilmesi siki kosullara bagli, ince kabuklu, yumusak tadi olan, her daim taze patatese benzeyen ufakca bir tur.
Buharda pisince hafif tuzlu tereaygi ile harika bir eslikci...
